369 lượt xemMới đây tại Bệnh viện quân y 120, trong lúc khám sức khỏe định kì cho một người phụ nữ 33 tuổi, các bác sỹ phát hiện trên siêu âm có khối bất thường vùng hố chậu phải kích thước 66x43mm, bệnh nhân được chụp MSCT ổ bụng và xác định là u nhầy ruột thừa với kích thước 35x100mm.
Kíp phẫu thuật nội soi U nhầy ruột thừa
Bệnh nhân được chỉ định phẫu thuật nội soi cắt khối u nhầy. Trong nội soi, quan sát thấy phần đầu ruột thừa phình to thành khối hình cầu đường kính khoảng 3cm, phần gốc ruột thừa đường kính ngang khoảng 1cm, không dính vào tổ chức xung quanh. Vấn đề đặt ra là phải cắt toàn bộ phần ruột thừa bất thường mà vẫn đảm bảo tránh rơi vãi tổ chức vào ổ bụng. Qua hội ý, xin ý kiến chỉ đạo, kíp mổ quyết định đưa toàn bộ ruột thừa vào túi bệnh phẩm, việc thao tác hoàn toàn được thực hiện trong túi. Với kỹ năng thao tác thuần thục, mục tiêu ban đầu đã được thực hiện thành công. Toàn bộ khối u nhầy sau khi giải phóng được lấy ra ngoài qua túi chứa bệnh phẩm, khống chế hoàn toàn tình trạng u vỡ hay rơi vãi tổ chức nhầy vào ổ bụng. Hậu phẫu bệnh nhân ổn định, tiêu hóa lưu thông tốt, xuất viện và tái khám theo hẹn.
U nhầy ruột thừa (Mucocele of the Appendix) là một bệnh hiếm gặp, chỉ chiếm vào khoảng từ 0,1% đến 0,2% trong tất cả các trường hợp cắt ruột thừa. U nhầy ruột thừa được hình thành do sự tích tụ chất nhầy bên trong lòng ống ruột thừa và có sự tắc nghẽn ở gốc ruột thừa. Bệnh này có thể gặp ở bất cứ độ tuổi nào nhưng thường thấy ở tuổi trên 35, nữ bị nhiều hơn nam. Bệnh thường lành tính, chỉ khoảng 10% có diễn biến thành u ác tính.
U nhầy ruột thừa đôi khi được phát hiện một cách ngẫu nhiên hoặc gần giống với một trường hợp viêm ruột thừa cấp. Chẩn đoán trước phẫu thuật rất quan trọng vì sẽ quyết định đến việc lựa chọn phương pháp phẫu thuật phù hợp nhằm hạn chế những biến chứng trong và sau khi phẫu thuật.
Hình ảnh phẫu thuật nội soi U nhầy ruột thừa
Nhà bác học Rokistansky là người đầu tiên báo cáo về u nhầy ruột thừa vào năm 1842, tiếp sau đó có nhiều công trình nghiên cứu về nguyên nhân, bệnh học và điều trị u
nhầy ruột thừa.
Về phương diện giải phẫu bệnh, u nhầy ruột thừa được chia thành 4 loại:
· U nhầy đơn thuần (Simple Mucocele)
· Tăng sản nhầy (Mucosal hyperplasia)
· U nang tuyến nhầy (Mucinous cystadenoma)
· Ung thư nang tuyến nhầy (Mucinous cystadenocarcinoma)
Một số ý kiến cho rằng trong những trường hợp u nhầy ruột thừa thì nên thực hiện mổ hở hơn là mổ nội soi, tránh không để u nhầy vỡ lan vào phúc mạc. Bên cạnh đó cũng có một vài ý kiến cho rằng có thể cân nhắc thực hiện mổ nội soi với điều kiện tuân thủ những quy tắc an toàn tuyệt đối, nhất là khi đem khối u từ trong bụng ra ngoài, và phải sử dụng túi nội soi (endobag). Cùng với sự phát triển khoa học kỹ thuật, trình độ thao tác của phẫu thuật viên qua nội soi được nâng cao, việc mổ nội soi cắt u nhầy hoàn toàn có thể thực hiện được, nhưng đòi hỏi sự thận trọng và tỉ mỉ.
Một vài ý kiến đề cập u nhầy như một quá trình tân sinh có thể di căn đến hạch bạch huyết, phát triển vào các mô xung quanh hoặc gieo rắc vào phúc mạc. Vì thế, cắt đoạn ruột nên là bước xử trí đầu tiên khi phát hiện u nhầy ruột thừa.
Hình ảnh U nhầy ruột thừa
Trong những ca nghi ngờ u nhầy ruột thừa, nên tránh chọc hút bằng kim nhỏ để bảo tồn sự toàn vẹn của ruột thừa và tránh gieo mầm khối u. Tất cả u nhầy kích thước lớn hơn 2cm nên được cắt bỏ để loại trừ khả tiến triển thành u ác tính.
Đây là ca đầu tiên được phẫu thuật nội soi tại Bệnh viện quân y 120. U nhầy ruột thừa là bệnh hiếm gặp và thường có bệnh cảnh lâm sàng giống như viêm ruột thừa cấp, không khó để chẩn đoán chính xác nếu như chúng ta biết và nghĩ đến. Chẩn đoán đúng trước phẫu thuật có ý nghĩa quan trọng cho việc lựa chọn phương pháp và kỹ thuật mổ thích hợp để tránh những biến chứng trong và sau mổ. Tất cả bệnh nhân trên 50 tuổi có tình trạng đau hố chậu phải cần phải thực hiện CT Scaner ổ bụng để xác định chẩn đoán. Cùng với sự phát triển khoa học kỹ thuật và trình độ của phẫu thuật viên, việc mổ nội soi cắt u nhầy hoàn toàn có thể thực hiện thành công, đảm bảo cắt trọn vẹn u, tránh rơi vãi tổ chức, ít xâm lấn, hậu phẫu ổn định, bệnh nhân xuất viện sớm./.
Bài và ảnh BSCK1 Vũ Tiến Vũ
BSCK1 Vũ Tiến Vũ phẫu thuật cho bệnh nhân u nhầy ruột thừa
BS CK1 Vũ Tiến Vũ
Đăng ngày 25/11/2018
